Dat TikTok vaak beter aan de verwachtingen lijkt te voldoen dan YouTube, is een interessante observatie die diep geworteld is in de fundamentele verschillen tussen de twee platforms, met name de werking van hun algoritmes en de aard van de content die ze aanmoedigen. Hieronder een gedetailleerde uiteenzetting van de belangrijkste factoren:
- Het algoritme en de ‘For You Page’ van TikTok
Het aanbevelingsalgoritme van TikTok is buitengewoon effectief en staat bekend om zijn vermogen om in een zeer korte tijd de interesses van een gebruiker te doorgronden en hierop in te spelen.
- Snelle feedbackloop: TikTok leert van je gedrag met elke seconde dat je de app gebruikt. Het algoritme analyseert factoren zoals:
- Kijkduur: Hoe lang je naar een video kijkt. Als je een video helemaal uitkijkt, geeft dit een sterk signaal dat de content relevant is.
- Interacties: Likes, shares, reacties en het opslaan van video’s.
- Overgeslagen video’s: Welke video’s je direct wegswipet, wat het algoritme leert te vermijden.
- De ‘For You Page’ (FYP): In tegenstelling tot YouTube, waar de focus vaak ligt op kanalen die je volgt, is de FYP van TikTok het primaire startpunt. Het is een eindeloze stroom van video’s van zowel bekende als onbekende makers, geselecteerd op basis van jouw interesses. Dit zorgt voor een constante ontdekkingservaring.
- Virale potentie: Het algoritme van TikTok is sterk gericht op het pushen van nieuwe, trending content naar een breed publiek, wat de kans vergroot dat een video viraal gaat, zelfs als de maker klein is.
- De content en videoformaat
De lengte en het formaat van de content spelen een cruciale rol in hoe de platforms functioneren.
- Korte video’s op TikTok: De korte, hapklare aard van TikTok-video’s (oorspronkelijk 15 seconden, nu tot 10 minuten, maar de korte formaten domineren nog steeds) zorgt voor een hoge concentratie van engagement. Je kunt in een korte tijd veel verschillende onderwerpen en stijlen bekijken. Dit versnelt het leerproces van het algoritme en houdt de gebruiker geboeid.
- Langere video’s op YouTube: YouTube is van oudsher gericht op langere video’s (vaak 10 minuten of meer), en het algoritme is deels gebouwd om de kijktijd van een video en de totale tijd die je op het platform doorbrengt te maximaliseren. Dit kan soms leiden tot minder gerichte aanbevelingen, omdat het algoritme probeert je zo lang mogelijk vast te houden, zelfs als de content niet perfect aansluit bij je interesses.
- YouTube Shorts vs. TikTok: Hoewel YouTube met ‘Shorts’ een poging doet om TikTok na te bootsen, zijn veel gebruikers van mening dat het algoritme van Shorts minder verfijnd is in het personaliseren van de feed. Ook heeft Shorts nog een sterke band met de rest van het YouTube-ecosysteem (kanaalabonnementen), terwijl TikTok’s FYP een meer onafhankelijke ervaring biedt.
- De gebruikerservaring en psychologie
De manier waarop de platforms zijn ontworpen, beïnvloedt ook hoe gebruikers ze ervaren.
- TikTok: een passieve ontdekkingstocht: De oneindige, scrollende feed van TikTok moedigt passief ‘bingen’ aan. Je hoeft niet actief te zoeken of je te abonneren om content te vinden die je leuk vindt. Het wordt je simpelweg voorgeschoteld. Dit creëert een verslavende en moeiteloze ervaring.
- YouTube: een actieve keuze: Op YouTube ben je vaak actiever bezig. Je zoekt naar specifieke video’s, abonneert je op kanalen en maakt afspeellijsten. De aanbevolen video’s op de homepage of in de zijbalk zijn vaak gebaseerd op een combinatie van je kijkgeschiedenis en de kanalen die je volgt, maar de initiële ontdekkingsfase kan minder efficiënt aanvoelen dan op TikTok.
Kritiek op het YouTube-algoritme
Het YouTube-algoritme heeft in het verleden veel kritiek gekregen, onder andere over: - De ‘radicalisering machine’: Er is onderzoek dat suggereert dat het algoritme van YouTube de neiging heeft om kijkers naar steeds extremere of samenzweerderige video’s te leiden, omdat dit de kijktijd maximaliseert.
- Minder verrassend: Sommige gebruikers ervaren het YouTube-algoritme als voorspelbaar, omdat het vaak content van kanalen die ze al kennen blijft aanbevelen, waardoor nieuwe, interessante content moeilijker te ontdekken is.
- Kortom, de perceptie dat TikTok beter aan de verwachtingen voldoet, komt voort uit het uiterst geavanceerde en snelle algoritme, het verslavende korte-videoformaat en de passieve, ontdekkingsgerichte gebruikerservaring. YouTube, met zijn focus op langere content en een meer traditionele kanaalstructuur, heeft een ander aanbevelingsmechanisme dat voor veel gebruikers minder direct en verrassend aanvoelt.