Door Redaktie
ERC en Artificial Intelligence
De European Research Council (ERC) speelt inderdaad een cruciale rol in de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie in Europa. Deze organisatie investeert aanzienlijke bedragen in fundamenteel onderzoek en stelt belangrijke richtlijnen op voor het ethisch gebruik van AI in de wetenschap. Hier is een uitgebreide, met feiten onderbouwde analyse van hun activiteiten.
1. Massale Investeringen in AI-Onderzoek: Meer dan €2 Miljard
De ERC heeft sinds de oprichting in 2007 meer dan €2,01 miljard geïnvesteerd in AI-gerelateerde projecten, volgens hun officiële rapport uit maart 2024. European Research Council
Belangrijke statistieken:
- 1.048 AI-projecten zijn gefinancierd tussen 2007-2022
- Groeiende trend: In 2021 bereikte het aandeel AI-gerelateerde beurzen bijna 15% van alle toegekende ERC-beurzen – een dramatische stijging van onder de 5% tussen 2007-2013 SwissCore
- Verdeling per domein: 51,8% Natuurwetenschappen & Engineering, 27,7% Sociale Wetenschappen & Geesteswetenschappen, 20,5% Levenswetenschappen
- Type beurzen: Starting Grants (404 projecten), Consolidator Grants (278), Advanced Grants (259), plus Synergy Grants voor grote internationale teams
2. AI als Revolutionair Gereedschap in de Wetenschap
Nieuwe Europese AI in Science Strategie (2025)
In oktober 2025 lanceerde de Europese Commissie officieel de “AI in Science Strategy”, waarbij de ERC een centrale rol speelt. European Commission
RAISE: Resource for AI Science in Europe
- €107 miljoen pilotfinanciering onder Horizon Europe
- Virtueel instituut dat talent, rekenkracht en financiering bundelt
- Officieel gelanceerd op 3-4 november 2025 tijdens de AI in Science Summit in Kopenhagen
- Doel: Europa positioneren als wereldleider in AI-gedreven wetenschappelijk onderzoek
3. Strikte Ethische Richtlijnen voor Generatieve AI
In maart 2024 publiceerde de Europese Commissie, in samenwerking met de ERC, uitgebreide richtlijnen voor het verantwoord gebruik van generatieve AI in onderzoek. European Commission Guidelines
Kernprincipes:
- Transparantie: Onderzoekers moeten AI-gebruik altijd melden in hun aanvragen en publicaties
- Verantwoordelijkheid: Menselijke onderzoekers blijven 100% verantwoordelijk voor content; AI kan nooit als “auteur” worden vermeld
- Privacy & Veiligheid: Strikte waarschuwingen tegen het invoeren van gevoelige data in publieke AI-modellen
- Integriteit: Gebaseerd op bestaande frameworks zoals de European Code of Conduct for Research Integrity
4. Toegang tot Supercomputing: AI Gigafactories
De EU investeert massaal in rekenkracht voor wetenschappers via het AI Gigafactories-initiatief:
- €1,5 miljard goedgekeurd in oktober 2025 voor zeven nieuwe of gemoderniseerde AI Factories Facebook European Commission
- €600 miljoen uit Horizon Europe specifiek voor uitbreiding van toegang tot rekenkracht voor wetenschappers
- Doel van €3 miljard jaarlijkse investeringen in AI (verdubbeling van huidige bedragen)
- Toegang via EuroHPC Joint Undertaking voor het ontwikkelen van betrouwbare generatieve AI-modellen EU Digital Strategy
5. Concrete Impact en Toepassingen
Toepassingsgebieden van ERC-gefinancierde AI-projecten:
- Gezondheidszorg (238 projecten): Kankerdiagnose, gepersonaliseerde geneeskunde, medicijnontwikkeling
- Groene Transitie (219 projecten): Klimaatmodellering, duurzame productie, energieoptimalisatie
- Democratie (47 projecten): Bestrijding desinformatie, verkiezingsintegriteit, sociale media-analyse
- Justitie & Recht (43 projecten): Voorspellende analyses, documentanonymisering, rechtspraakondersteuning
Conclusie
De ERC speelt onmiskenbaar een leidende rol in Europa’s AI-landschap, niet alleen door hun €2+ miljard investeringen sinds 2007, maar ook door hun proactieve aanpak van ethische richtlijnen en toegang tot supercomputing. Met de nieuwe RAISE-strategie en €3 miljard toekomstige jaarlijkse investeringen, versterkt Europa zijn positie als wereldleider in verantwoorde AI-ontwikkeling.
Bronnen en verdere lectuur: