Nederland Lanceert nog een nieuwe nationale coalitie

Op 22 januari 2026 is officieel de Neuromorphic Computing NL (NC-NL) coalitie gelanceerd – een nationaal samenwerkingsverband dat Nederland moet positioneren als wereldleider op het gebied van neuromorfische computing.

De coalitie brengt kennisinstellingen, bedrijven en de overheid samen om een radicaal nieuw type computerchip te ontwikkelen: chips die geïnspireerd zijn op de werking van het menselijk brein.

Waarom Neuromorfische Computing?

Traditionele computersystemen botsen steeds vaker tegen hun grenzen, met name wat betreft energieverbruik. Tussen 2017 en 2023 verdubbelde het energieverbruik van datacenters, aangewakkerd door de explosieve groei van AI-toepassingen. Neuromorfische chips bieden een radicaal alternatief door de structuur en werking van het menselijk brein na te bootsen, waarbij dataopslag en verwerking op dezelfde plek plaatsvinden – net als in onze hersenen.

De Belangrijkste Voordelen

Energie-efficiëntie: Volgens de whitepaper “Neuromorphic Computing in the Netherlands” kunnen neuromorfische systemen 10 tot 1.000 keer energiezuiniger zijn dan huidige AI-hardware. Het menselijk brein verbruikt slechts ongeveer 20 Watt, vergeleken met de 50 miljoen Watt die supercomputers consumeren.

Snelheid: Real-time dataverwerking met extreem lage vertraging (latency), ideaal voor edge computing waarbij intelligente apparaten lokaal data verwerken.

Digitale Soevereiniteit: Het versterken van de Nederlandse en Europese positie in de chipsector, waardoor we minder afhankelijk worden van niet-Europese technologie.

De Drie Actielijnen van NC-NL

De strategie van NC-NL rust op drie complementaire pijlers, met een totale investering van €50 miljoen over vijf jaar:

1. Ecosysteemontwikkeling (€5 miljoen)

Het creëren van een sterke community met gezamenlijke governance, een technologische roadmap en programma-ontwikkeling. Dit omvat een klein kernteam en stuurgroep die wordt gekozen door de stakeholders.

2. Market-driven Application Lab (€15 miljoen)

Een nationaal testcentrum waar bedrijven uit sectoren zoals medische technologie, telecom, defensie en logistiek direct kunnen experimenteren met neuromorfische hardware. Het lab biedt:

• Praktische benchmark-methodes voor eindgebruikers
• Directe toegang tot neuromorfische hardware met installatie en training
• Demonstrators in relevante toepassingsdomeinen
• Open ontwikkeltools (SDK’s) en referentie-designs

3. Prototyping Facility (€30 miljoen)

Gedeelde faciliteiten voor de ontwikkeling van nieuwe materialen, circuits, devices en chip-architecturen. Dit overbrugt de kloof tussen universitair onderzoek en industriële productie, en sluit aan bij bestaande semiconductor-infrastructuur zoals imec.

Een Sterk Nederlands Ecosysteem

Nederland heeft een unieke uitgangspositie in dit opkomende veld, met een divers ecosysteem van spelers:

Kennisinstellingen

• CogniGron (Rijksuniversiteit Groningen)
• BRAINS-center (Universiteit Twente/MESA+)
• Radboud Neuromorphic Computing Initiative (Radboud Universiteit)
• Hendrik Casimir en AI Systems Institutes (TU Eindhoven)
• Faculty of EEMCS (TU Delft)
• TNO, imec, CWI, AMOLF

Meer dan 100 Nederlandse onderzoekers werken aan diverse aspecten van neuromorfische computing, van nieuwe materialen tot algoritmes.

Innovatieve Bedrijven

Axelera AI: Versnelt AI-inferentie met in-memory computing. Hun AI-versnellers zijn nu commercieel beschikbaar en het bedrijf heeft zo’n €200 miljoen opgehaald.

Innatera: Heeft ’s werelds eerste commerciële neuromorfische microcontroller ontworpen om hersenachtige intelligentie naar sensoren te brengen. Meer dan €30 miljoen funding opgehaald.

Hoursec: Ontwikkelt hersengeïnspireerde software en chips die AI efficiënter trainen.

Andere voorbeelden zijn IMChip (HPC in-memory chips), OPT/NET (anomaliedetectie) en Cimplic (tools voor nieuwe chip-designs).

Overheidsbetrokkenheid

Het initiatief wordt ondersteund door Topsector ICT en Holland High Tech, en sluit aan bij de Nederlandse Technologiestrategie en het Europese competitiviteitsagenda.

Van Whitepaper naar Actieplan naar Coalitie

De lancering van NC-NL is het resultaat van een zorgvuldig voorbereid traject:

November 2024: Publicatie van de whitepaper “Neuromorphic Computing in the Netherlands”, gecoördineerd door Radboud Universiteit met experts van acht kennisinstellingen.

Oktober 2025: Presentatie van het Action Plan for Neuromorphic Computing, dat drie strategische actielijnen schetst met concrete kostenschattingen.

Oktober 2025: Lancering van de Nederlandse Neuromorphic Computing Roadmap, in opdracht van Topsector ICT.

22 januari 2026: Officiële lancering van de Neuromorphic Computing NL coalitie, waarbij de plannen worden omgezet in concrete actie.

Internationale Context

Nederland is niet het enige land dat investeert in neuromorfische computing, maar heeft een unieke positie:

Verenigde Staten: De CHIPS and Science Act bevat investeringen in neuromorfische technologie. Intel bouwde Hala Point, ’s werelds grootste neuromorfisch systeem met 1,15 miljard neuronen.

Duitsland: SPRIN-D (innovatieagentschap) investeert in meerdere neuromorfische projecten.

China: Onthulde in 2025 een nieuwe neuromorfische supercomputer.

Australië: Het International Center for Neuromorphic Systems kondigde Deep South aan, ’s werelds grootste neuromorfische supercomputer met 228 biljoen synaptische operaties per seconde.

Europa: De EU heeft neuromorfische chips benoemd als kandidaat “doorbraak”-technologie voor de pilotlijnen in de Chips Act.

Toepassingen: Van Gezondheidszorg tot Defensie

Neuromorfische computing is bijzonder geschikt voor taken die patroonherkenning en classificatie vereisen:

• Gezondheidszorg: Medische wearables met hoge betrouwbaarheid en privacy
• Logistiek: Analyse van onderhoudstaken en faaldetectie
• Telecom en Energie: Slimme energienetwerken en infrastructuurbewaking
• Defensie: Low-power sensoren voor zelfrijdende voertuigen
• Precisielandbouw: Lokale dataverwerking op drones en robots
• Cybersecurity: Lokale dataverwerking vermindert overdracht van gevoelige data

Volgens marktonderzoek wordt neuromorfische computing verwacht een markt van meer dan $20 miljard te worden tegen 2030.

Koppeling met Andere Sleuteltechnologieën

NC-NL erkent dat neuromorfische computing niet in isolatie werkt, maar complementair is aan andere technologieën uit de Nederlandse Technologiestrategie:

AI & Data: Neuromorfische systemen zijn specifiek ontworpen om AI-algoritmes sneller en efficiënter te draaien, waardoor AI duurzamer wordt.

Quantum Technologies: Neuromorfische computing analyseert grote databases voor eerste screening, waarna quantum computing moleculaire structuren nauwkeurig simuleert.

Fotonica: Optische neuromorfische computing biedt unieke voordelen wanneer ultra-snelle en hoge-bandbreedte communicatie nodig is.

Semiconductor Technologies: Nieuwe in-memory processors leiden tot nieuwe kansen in chipfabricage, wat de Nederlandse semiconductor-industrie diversifieert.

Aansluitingsmogelijkheden

Bedrijven, onderzoekers en organisaties die willen aansluiten bij NC-NL kunnen contact opnemen via nc-nl.nl. De coalitie zoekt actieve deelname van stakeholders uit industrie, wetenschap en overheid om de Nederlandse positie in deze cruciale technologie te verstevigen.

Bronnen

1. Rijksuniversiteit Groningen (22 januari 2026). Launch of NC-NL accelerates the future of brain-inspired technology
2. IO+ (22 januari 2026). Dutch brain-inspired computing coalition takes off
3. Radboud University et al. (November 2024). Neuromorphic Computing in the Netherlands – White Paper
4. Digital Holland (November 2025). Action Plan for Neuromorphic Computing
5. Neuromorphic Computing NL. Officiële website
6. Holland High Tech (26 september 2025). Neuromorphic computing: the brain as a blueprint for sustainable and slim chips
7. Radboud University (30 oktober 2025). The Netherlands takes the next step with Neuromorphic Computing Action Plan
8. Computer Weekly (24 maart 2025). The Netherlands bets on brain-inspired computing for a greener future