AI: Van Hype naar Gewoonte –

Een analyse van het baanbrekende Capgemini-rapport over AI-adoptie door consumenten wereldwijd

Het Capgemini Research Institute heeft in december 2025 een omvangrijk rapport gepubliceerd getiteld “From Hype to Habit: How consumers are embracing AI”. Dit onderzoek onder 10.000 consumenten uit 13 landen onthult hoe AI zich heeft ontwikkeld van een futuristisch concept naar een integraal onderdeel van ons dagelijks leven.

De Belangrijkste Bevindingen: Cijfers die Spreken

1. AI als Dagelijkse Metgezel

De adoptiecijfers zijn indrukwekkend en tonen een dramatische groei:

• 61% van de consumenten wereldwijd heeft in 2025 generatieve AI-tools zoals ChatGPT, Gemini, Firefly en Midjourney verkend
• Een derde van de consumenten besteedt dagelijks meer dan een uur aan interactie met AI-tools
• Meer dan de helft ziet AI niet langer als een simpel programma, maar als een betrouwbare informatiebron en samenwerkingspartner

Het gebruik van AI-tools staat nu op de derde plaats in de ranglijst van belangrijkste consumentenabonnementen, na film/tv-streaming en muziek – opmerkelijk voor een categorie die drie jaar geleden nog niet bestond.

Bron: Capgemini Research Institute

2. Generatieverschillen: Van Digital Natives tot Babyboomers

De adoptie vertoont interessante patronen per generatie:

Gen Z (18-26 jaar): De Pioniers

• 71% heeft AI-tools actief verkend – veruit de hoogste adoptiegraad
• 69% zou graag geavanceerde chatbots gebruiken voor diverse taken
• De meeste positieve houding ten opzichte van AI als innovatiemotor

Babyboomers (59-77 jaar): De Verrassende Omslag

• Hoewel slechts 15% AI-tools heeft verkend, tonen zij opvallende gebruikspatronen
• 39% voelt zich comfortabel met het zoeken van emotionele steun bij AI
• 40% heeft AI gebruikt voor gesprekken zoals zij zouden hebben met vrienden of familie

Dit laatste is bijzonder interessant omdat het laat zien dat oudere generaties AI niet alleen als hulpmiddel zien, maar ook als gesprekspartner voor persoonlijke ondersteuning.

Bron: Capgemini Research Institute

3. De AI-Gedreven Shopping Revolutie

AI transformeert fundamenteel hoe we winkelen en beslissingen nemen:

Aankoopgedrag:

• 53% heeft daadwerkelijk een aankoop gedaan op basis van AI-aanbevelingen
• 64% staat open voor het kopen van nieuwe producten die door AI worden aanbevolen
• Deze openheid is het hoogst bij mensen die samenwonen met familie (74%)

Traditionele Gewoonten Vervangen:

• 50% heeft traditionele diensten vervangen door AI-apps voor winkelen, reizen of thuisbeheer
• 43% verwelkomt hyper-gepersonaliseerde advertenties geproduceerd door AI in hun sociale media

Bereidheid tot Betalen:

• 38% is bereid een premiumprijs te betalen voor AI-tools met abonnementsdiensten
• 44% wil extra betalen voor bestaande abonnementen die nu AI-ondersteuning bieden

Bron: Capgemini Research Institute

4. Agentic AI: De Opkomst van Autonome Agenten

Een van de meest significante ontwikkelingen is de verschuiving naar “agentic commerce” – waarbij AI niet alleen adviseert, maar daadwerkelijk handelt:

• 50% voelt zich comfortabel met een AI-shopping assistent die verschillende platforms overstijgt
• 20% gebruikt AI-chatbots meerdere keren per week voor automatisch bestellen en maaltijdplanning
• McKinsey onderzoek toont aan dat meer dan drie op de vier retailers AI-agenten essentieel vinden om concurrentieel te blijven

Volgens BCG-research verwacht meer dan de helft van de consumenten tegen eind 2025 AI-assistenten te gebruiken voor winkelen.

5. De Schaduwzijde: Groeiende Zorgen over Vertrouwen

Ondanks het enthousiasme toont het onderzoek ook zorgwekkende trends:

Afnemend Vertrouwen:

• Het vertrouwen in AI-gegenereerde content is gedaald van 72% (2023) naar 58% (2025)
• Bij Gen Z ligt het vertrouwen hoger op 63%, bij babyboomers slechts 38%

Cybersecurity Zorgen:

• Zorgen over cyberaanvallen zijn verdubbeld van 27% naar 53% in twee jaar tijd
• 65% is bezorgd dat AI mensen kan imiteren, fraude kan plegen of content kan manipuleren
• 53% is bereid extra te betalen voor AI-tools met gegarandeerde dataveiligheid

Vraag om Regulering:

• 57% vindt dat AI-ontwikkeling moet vertragen tot er adequate governance en veiligheidsmaatregelen zijn
• 67% vindt dat AI-ontwikkelaars wettelijk aansprakelijk moeten zijn bij schade door hun tools

Bron: Capgemini Research Institute

Bredere Context: Bevestiging door Andere Onderzoeken

De Capgemini-bevindingen worden ondersteund door andere recente studies:

• Deloitte’s 2025 Connected Consumer survey toont dat 53% van de consumenten nu experimenteert met of regelmatig gebruikt generatieve AI – een stijging van 38% in 2024
• S&P Global onderzoek rapporteert dat het gebruik van generatieve AI-tools bijna verdubbeld is in 18 maanden, tot 46% van Amerikaanse internetgebruikers
• McKinsey’s State of AI 2025 bevestigt dat AI-gebruik zich verbreidt, hoewel grootschalige implementatie nog achterblijft

Praktijkvoorbeelden: AI in Actie

Verschillende bedrijven tonen al hoe deze trends zich vertalen naar concrete toepassingen:

Retail Innovation:

• Amazon’s Rufus verwerkt miljoenen conversaties per dag en schaalde op naar 3 miljoen tokens per minuut tijdens Prime Day
• Walmart’s Sparky helpt klanten producten vinden en persoonlijke aanbevelingen ontvangen
• Sephora’s AI-chatbot lost 75% van de klantvragen autonoom op en verminderde response tijden tot onder 10 seconden

Shopping Assistenten:

• OpenAI’s Operator fungeert als AI-aangedreven shopping agent voor consumenten in het VK
• Walmart’s samenwerking met OpenAI voor “Instant Checkout” in ChatGPT
• Google’s agentic shopping features die gebruikers helpen producten zoeken, voorraad controleren en prijzen monitoren

[Bronnen: Capgemini Research Institute, verschillende bedrijfsaankondigingen]

Milieu-impact: De Verborgen Kosten

Het rapport belicht ook een belangrijk maar onderbelicht aspect – de ecologische voetafdruk:

• Slechts 25% van de consumenten weet dat het genereren van een 100-pagina AI-rapport evenveel energie kost als 80 meter rijden met een benzineauto
• 19% beseft dat één AI-gegenereerde afbeelding 28 meter rijden aan energie kost
• 55% zou kiezen voor energiezuinige AI-tools om de milieu-impact te verminderen

Implicaties voor Bedrijven

Steve Hewett van Capgemini Invent vat de uitdaging samen: “Het is tijd voor AI om van de back office naar het hart van de consumentervaring te verhuizen. Bedrijven moeten nu hun touchpoints optimaliseren voor AI-assistenten.”

De belangrijkste aanbevelingen voor bedrijven:

1. Vertrouwen opbouwen door transparantie in data-gebruik en AI-besluitvorming
2. Prioriteit geven aan dataveiligheid en cybersecurity-bescherming
3. Heruitvinden van zichtbaarheid in een tijdperk waarin consumenten niet meer traditioneel zoeken
4. Voorbereiden op agentic commerce waarbij AI-agenten namens consumenten handelen

Conclusie: Een Keerpunt in Consumentengedrag

Het Capgemini-onderzoek toont definitief aan dat we een keerpunt hebben bereikt. AI is geen “nice-to-have” technologie meer, maar een fundamentele verandering in hoe consumenten informatie zoeken, beslissingen nemen en aankopen doen.

De grens tussen menselijke en kunstmatige interactie vervaagt inderdaad, zoals Capgemini concludeert. We bevinden ons in een “nieuw tijdperk van intelligentie” waarin AI niet meer weg te denken is uit ons werk, onze vrije tijd en onze portemonnee.

Voor bedrijven betekent dit dat de vraag niet langer is óf ze AI moeten omarmen, maar hóe snel ze kunnen anticiperen op deze onomkeerbare verschuiving in consumentengedrag.

Over dit onderzoek: Het Capgemini Research Institute voerde dit onderzoek uit onder 10.000 consumenten van 18-80 jaar uit 13 landen in Amerika, Europa en Azië-Pacific. Het volledige rapport is beschikbaar op capgemini.com.

Bronnen:

• Capgemini Research Institute – “From Hype to Habit: How consumers are embracing AI”
• McKinsey – Agentic Commerce Opportunity
• Deloitte – 2025 Connected Consumer
• BCG – Agentic Commerce Redefining Retail